” Ik richt mijn aandacht op het verre verleden en de conversaties die we daar nog steeds mee voeren.”
Wie BBC kijkt kent ongetwijfeld Mary Beard. Ze is een bekende Britse historica en hoogleraar in de klassieke oudheid. Haar specialisatie is het oude Rome. Haar voornaamste gave is haar toegankelijke manier van schrijven en presenteren (bijvoorbeeld via de BBC-documentaires). Via populaire kanalen als televisie en twitter probeert ze een zo breed mogelijk publiek te bereiken.
Ze schreef eerder een boek over Rome, hoe het evolueerde van een klein stadje tot een wereldrijk. In ‘ A history of ancient Rome’ vertelt ze niet alleen over keizers en hun heldhaftige veldslagen maar ook over hoe de gewone mens het leven doorspartelde. Een tweede boek van haar ‘ Woman & Power: A Manifesto’ was eveneens groot succes. Het gaat over de rol van vrouwen in de samenleving van toen. Ze pende ook nog een lijvig werk over Pompei neer en begon recent een podcast met de naam ‘Instant classics‘. Maar wie echt iets wil te weten komen over die ‘Romeinen’ moet Mary Beards boek SPQR van 600 bladzijden lezen. SPQR staat voor Senātus Populusque Rōmānus of “De Senaat en het Volk van Rome. Een lijvig maar leesbaar werk.
Meer over de oudheid graag
De Britse vindt dat we het vaker over de oudheid moeten hebben, al was het maar om lessen te leren over onze huidige samenleving. Beard : ‘Democratie is altijd omstreden geweest.’ Ook de auteur Ilja Leonard Pfeijffer benadrukt vaak dat we historische kennis nodig hebben om onze huidige samenleving beter te begrijpen. Thema’s waar wij vandaag mee worstelen, zoals macht, burgerschap en ongelijkheid, kwamen al uitgebreid voor in zowel de Griekse als de Romeinse wereld.
Ze vindt ook dat de oudheid niet enkel is eigendom van oude witte mannen. Iedereen mag zich verhouden tot die geschiedenis en er vragen over stellen.
Mary Beart zet ons aan het denken over hoe we mensen die langgeden leefden moeten begrijpen – van boze landheren en knotsgekke keizers tot senoatren met de slappe lach. Hiermee doorbreekt ze het clichébeeld van “grote, serieuze geschiedenis”. Tenslotte waren de mensen in het oude Rome
echte mensen, met emoties, eigenaardigheden en bijwijlen eigenaardig gedrag.
Extreemrechts en de oudheid
Classica Mary Beard: ‘Extreemrechts verheerlijkt heersers uit de oudheid, maar over de gruwelijkheden hebben ze het niet’. Verder stelt ze ook nog : ‘ In hoeverre worden de klassieken vandaag de dag geassocieerd met extreemrechtse politiek ? Zegt het bijvoorbeeld iets over de klassieken dat Thierry Baudet zijn maidenspeech in het Nederlandse parlement in 2017 begon met een variant op de woorden van de Romeinse redenaar Cicero ?
Verder stelt ze : ” In mei 1938 brachten Adolf Hitler en zijn gevolg een bezoek aan Rome, op uitnodiging van Benito Mussolini, de fascistische dictatot van Italië. Mussolini was een van die dictators – onder velen – die zwaar leunden op het klassieke verleden. Hij creëerde zijn imago opzettelijk naar het voorbeeld van de heersers vanhet oude Rome en liet intussen de oude monumenten van de stad opgraven en heropbouwen, vooral als ze geassocieerd werden met Julius Caesar en de eerste keizer Augustus. Zo sponsorde hij de opgraving van het Altaar van de Vrede (Ara Pacis). Dat was het grootste monument uit de regeringsperiode van Augustus. Mussolini gaf bevel het opnieuw op te bouwen in een nieuw paviljoen aan de oevers van de Tibet. Hitler kwam dus kijkje nemen en luisteren naar de gis Bianchi Bandinelli. Later vertelde die laatste in zijn eigen memoires, dat hij helemaal niet opgezet was met zijn verplicht nummertje.
Beter nadenken over het nu
Haar conclusie : laten we ons voornemen beter na te denken over onze eigen wereld, en er anders naar kijken. Waarom vinden wij bepaalde dingen “normaal”? Hoe anders (of juist herkenbaar) zijn mensen uit het verleden? Welke blinde vlekken hebben wij vandaag?
De echte vraag is jawel : hoe kan je een traditie die lang sociaal exclusief en conservatief‑reactionair was, omvormen tot iets inclusiefs en eigentijds.
Laat een reactie achter