Een terugblik op een iconische expo.
In 1986 schreef Gent kunstgeschiedenis. Op initiatief van Jan Hoet stelden tientallen Gentenaars hun woning open voor 51 hedendaagse kunstenaars. Het project was zijn tijd ver vooruit: kunst verliet de vertrouwde museumzalen en vond een plaats in de privésfeer van gewone burgers.
Het gedurfde concept van Hoet, die bekendstond om zijn vernieuwende visie op kunst, trok niet alleen in België maar ook internationaal de aandacht. Het evenement zorgde voor heel wat debat en beroering, zowel binnen de kunstwereld als daarbuiten.
Wie deze bijzondere periode heeft meegemaakt, zal de tentoonstelling in het S.M.A.K. ongetwijfeld met een gevoel van herkenning bezoeken. Maar ook voor jongere generaties biedt de expo een boeiende kennismaking met een mijlpaal uit de Belgische kunstgeschiedenis. Dankzij de rijke documentatie en de heldere opbouw is de tentoonstelling toegankelijk voor iedereen. Laat u dus niet afschrikken door het onderwerp: voorkennis is absoluut niet nodig om van dit verhaal te genieten.
Het eerste deel van de tentoonstelling vertelt ons alles over de tentoonstelling van toen. Hoe kwam het project tot stand ? Wat wist de pers te vertellen ? In een archiefopstelling in drie kamers, valt er veel te lezen over de periode voordien, tijdens en na de expo.
Persknipsels tonen dat niet alles rimpelloos verliep voor de deelnemende bewoners. De kelder van een herenhuis moest worden verstevigd nadat die begon door te zakken door het te zware kunstwerk. Een werk gemaakt van dierenbotten begon dusdanig te stinken dat het niet meer houdbaar was.
Deze opstelling is samengesteld door Angela De Roover, Beth Lason en Luca-Ray Rogiers van de Universiteit Gent, als aanvulling op hun Masterscriptie ‘Min of Meer Chambres d’Amis’. Ze hebben werkelijk alles gelezen en doorgrond over dat jaar 1986.
Het tweede deel van de tentoonstelling toont de verschillende evenementen die doorgingen als aanvullingen (tegenreacties!) op Chambres d’Amis. Dit deel is samengesteld doro Sofie Frederix als onderdeel van haar doctoraatsonderzoek in de Kunstwetenschappen, Universiteit Gent.
- Er was ‘Initiatief 86’ in de Sint-PietersAbdij. Drie curatoren (later kwam Jan Hoet er ook bij) klaagden de beperkte aanwezigheid van Belgische kunstenaars op de internationale kunstscène aan.
- Er was I’nitiatief d’Amis’ in kunstencentrum De Vooruit. Zeven kunstenaars nodigden 45 Belgische kunstenaars uit.
- Het meeste alternatieve was ‘Anti-Chambre’ georganiseerd in een leegstaande fabriek aan de rand van Gent. Opgevat als een tegenreactie op het selectieproces van ‘Chambres d’Amis’ Kunstenaars mochten er, zonder enige vorm van selectie, hun werk presenteren.
Drie hedendaagse kunstenaars die vroeger ook aan deze tentoonstellingen deelnamen, tonen nu nieuw werk. In de centrale hal op het gelijkvloers zien we installaties van Heike Pallanca, Haim Steinbach en Susanne Kriemann. Zij creëerden nieuwe ‘kamers’ of presentaties waarin zij de werken van toen herinterpreteren binnen de muren van het museum.
Heike Pallanca nam deel aan de tentoonstelling Chambres d’Amis in 1986, Haim Steinbach aan Over The Edges in 2000 en Susanne Kriemann aan TRACK in 2012. Voor deze jubileumtentoonstelling kregen zij de opdracht om vanuit hun eigen artistieke praktijk een nieuwe museale context te creëren voor werken uit Chambres d’Amis die vandaag deel uitmaken van de collectie van het S.M.A.K.
Centraal van de tentoonstelling staat het werk van Daniel Buren : ‘ Le décor et son double’. Sinds 1965 werkt deze kunstenaar met zijn vaste patroon van verticale strepen van 8,7 cm breed. Hij noemt het zijn ‘visueel instrument’. Voor ‘Chambred d’Amis’ bracht Buren zijn strepen aan in de gasenkamer van de kunstverzamelaars Annick en Anton Herbert. Maar hij weigerde de ruimte van het museum volledig te verlaten – wat indruiste tegen het concept van de tentoonstelling. Buren plaatste een reconstructie van de kamer van de verzamelaars in het museum. Met één verschil : waar de witte en dieproze strepen stoppen in de ene kamer, starten ze in de andere. Het echtpaar Herbert behield Burens interventie in hun gastenkamer in de Raas van Gaverestraat in Gent. De reconstructie in het museum bleef niet bewaard, maar werd in 2011 opnieuw gerealiseerd en opgenomen in de S.M.A.K- collectie.
In samenwerking met de Herbert Foundation krijgen bezoekers de kans om tijdens de tentoonstelling op regelmatige tijdstippen het ‘origineel’ in de Herbert Foundation te bezoeken.
S.M.A.K, aan het Jan Hoetplein 1 in Gent is geopend van dinsdag t/m vrijdag van 9.30-17.30 uur. Elke eerste donderdag van de maand tot 22.00 uur.
Alle info http://www.smak.be.
Uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts brengt de cataloog opnieuw uit. 40 Euro. https://www.borgerhoff-lamberigts.be/mer
Laat een reactie achter