Zadie Smith

Eind oktober verscheen bij Uitgeverij Prometheus Dood en levend van Zadie Smith, een essaybundel waarin Smith zich verdiept in wat haar de afgelopen jaren bezighield. Dus geen roman deze keer maar een verzameling bedenkingen.

De essays zijn gegroepeerd in vijf delen : beschouwen (eyeballing), bezinnen (considering), herbezinnen (reconsidering), rouwen (mourning) en opbiechten (confessing)

Op de eerste bladzijde van Dood en levend spreekt Zadie Smith de lezer toe. Het staat ons vrij, schrijft ze, om stukken over te slaan en het oneens te zijn met wat ze schrijft. Maar benadrukt de auteur van ‘Charlatan’, ze heeft er alles aan gedaan opdat de lezer zich welkom zou voelen door zo helder mogelijk te schrijven en zelfs voetnoten toe te voegen waar een redenering een extra wegwijzer kan gebruiken

Ze beschrijft het werk van kunstenaars, filmakers, schrijvers en denkers.

Hedendaagse kunstenaars die aan bod komen zijn Toyin Ojih Odutola, Kara Walker en Celia Paul. Deze laatste was de muze en de minnares van Lucian Freud.

Kara Walker is een Amerikaanse kunstenares, geboren in 1969 in Stockton, Californië. Ze is vooral bekend om haar indringende en vaak schokkende kunstwerken die thema’s behandelen als racisme, slavernij, gender, macht en geweld in de Amerikaanse geschiedenis.

Toyin Ojih Odutola is een Nigeriaans-Amerikaanse beeldend kunstenaar, vooral bekend om haar indrukwekkende tekeningen waarin ze thema’s als identiteit, afkomst, macht en representatie onderzoekt.

Als film bespreekt ze bijvoorbeeld Tár, de film van Todd Field. Ze zoomt in op de generatiekloof tussen het hoofdpersonage, Lydia Tár (net als Zadie Smith een gen X’er) en haar studenten (millennials en gen Z’ers).

“De jongeren hebben altijd gelijk met hun verwijten aan ouderen. De boomers hadden gelijk over de vooroorlogse generatie (getraumatiseerd, emotioneel blijven steken); wij hadden gelijk over de boomers (hypocriete ijdeltuiten); de millennials hebben gelijk over ons (onbeduidend, politieke onbenullen). (…) In die strijd tussen de generaties hebben ze tot nu toe steeds gelijk gehad, zoals dat voor elke generatie op haar eigen manier geldt. Het enige wat ze missen is dat ene essentiële brokje informatie over de tijd en het verstrijken ervan: hoe het voelt.”

Ze neemt afscheid van schrijvers zoals Joan Didion, Martin Amis, Hilary Mantel, Philip Roth en Toni Morrison. Samen met haar mogen we rouwen om deze literaire grootheden.

Ook politiek-maatschappelijke kwesties komen aan bod– zoals veranderingen van regering aan beide zijden van de Atlantische Oceaan en de betekenis van “The Commans” in ons leven.

Zadie Smith (1975) is auteur van verschillende romans (Witte tanden, Charlatan…), verhalen en essays. Ze won onder andere de Guardians First Book Award en de Commonwealth Writers’ Best Book Award, en werd genomineerd voor vele andere prijzen waaronder de Man Booker Prize en de Women’s Prize for Fiction.