Vrijmetselarij in Seneffe

Driehonderd stukken te zien van meer dan 43 bruikleengevers

Het is dankzij het aanzienlijke fortuin van Julien Depestre, een handelaar, bankier en zakenman uit de 18de eeuw, dat wij nu van het schitterende Domein van Seneffe en van zijn voornaamste bezienswaardigheid, het elegante kasteel, kunnen genieten.

Het Domein van Seneffe bestaat uit een kasteel in neoklassieke stijl uit de 18de eeuw, dat de grootste collectie zilversmeedkunst van België herbergt, een theater, een orangerie, een volière en een Engels park van 22 hectaren met een Franse tuin, een vijver en een eilandje dat met de oever verbonden is door een zeer romantische brug.

In het kasteel vertoeven ze graag in de 18e eeuw. Niet alleen omdat het museum is gevestigd in een kasteel dat in die tijd is gebouwd, maar ook omdat deze eeuw een uniek tijdperk van intellectuele en artistieke bloei is. De Verlichting is het tijdperk van beweging, netwerken, symbolen, gedeelde kennis, vooruitgang. Kortom : een natuurlijk voedingsbodem voor de vrijmetselarij.

De expo ‘ De vrijmetselarij in de 18de eeuw, een sociale ruimte’ is een rustige, doordachte tentoonstelling geworden waar veel kennis wordt gedeeld. Geen sensatie hier over vermeende rituelen en symbolische ruimtes. Maar eerder een erfgoedgerichte benadering die een eeuw in zijn geheel verkent en wat de vrijmetselarij daarin betekende.

De 18de eeuw was een scharniermoment in de geschiedenis van de vrijmetselarij, waarbij opkomende wetenschappen, esoterische tradities, nieuwe politieke idealen en diepgaande maatschappelijk veranderingen ekaar kruisten. In dit bruisende Europa traden bijzondere figuren op het voorplan – die vaak werden aangduid als Eeuwige Zwervers – die tussen steden, hoven en loges reisden om met hen hun kennis en drang naar de Verlichting te delen.

Luistermuur

Muziek begeleidde de vijmetselaars in de 18de eeuw zowel tijdens de rituele ceremonies als bij de feestelijke banketten. Omdat ze hun muzikale invloed ook buiten de loges wilden verspreiden organiseerden ze ook bals en concerten voor een breder publiek. Een luistermuur nodigt je uit om in geluid en beeld het muzikale universum van de vrijmetselaars te ontdekken.

Passers, winkellhaken, schietlood en schootsvellen

De schootsvellen in de expo zijn bijzonder mooi. De voorschorten gaan terug naar de tijd van de middeleeuwse steenhouwers. Zij droegen leren schorten om hun kleding te beschermen tijdens het werk. De moderne vrijmetselarij heeft dat symbool behouden. Het staat voor gelijkheid tussen de leden, ongeacht hun rang buiten de loge. Het staat ook voor arbeid aan jezelf of persoonlijke ontwikkeling.

Het best gekend zijn de passer, denwinkelhaak en het schietlood.

De passer staat voor maat houden, zelfbeheersing en grenzen stellen. In de loge symboliseert hij dat je je eigen gedrag moet afbakenen en in evenwicht houden.

De winkelhaak staat voor rechtvaardigheid, eerlijkheid en moreel juist handelen.

Het schietlood symboliseert waarheid en innerlijke rechtlijnigheid. Het verwijst naar het streven om “recht” te staan in je overtuigingen en daden, zonder af te wijken.

Normaliter is het museum zijn alle teksten drietalig. Omdat er echter in deze tijdelijke expo veel vertelt wordt, is de nederlandstalige versie via audio te beluisteren.

Dit schilderij verdient een woordje uitleg. ‘Voilà mes plaisirs’ of ‘Ziehier mijn geneugten’ illustreert de wens van een jonkheer om in een wereld van gekozen relaties te leven.Achter zijn ongedwongen en vrije uitstraling verbert zich in werkelijkheid de rijkheid van zijn passies. Hij staat dan wel alleen het schilderij, maar de expo nodigt uit om te ontdekken welke sociale banden hij zal aanknopen dankzij de vrijmetselarij. De symbolische voorwerpen die op dit schilderij zijn afgebeeld, getuigen van zijn lidmaatschap.

Toegang voor slechts 5 euro. Senioren betalen 4 euro. Elke dag open, behalve op maandag.

De expo loopt tot 25 april 2027. Verdere info op http://chateaudeseneffe.be

Geef als eerste een reactie

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.




Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.