Kunst aan de Maas is een grootschalig kunstproject in de Limburgse Maasvallei waarbij hedendaagse kunstenaars werken tonen die verbonden zijn met het landschap, de Maas en de geschiedenis van de streek. Het project is een initiatief van Z33 en Regionaal Landschap Kempen en Maasland. Daarin speelt de rivier De Maas een belangrijke rol, maar ook de grens met Nederland, de grindwinning en de lokale mythes en verhalen.
De langgerekte Vlaamse oever van het RivierPark Maasvallei is het decor waarin de kunstwerken gerealiseerd worden. Ze staan in een uniek grensoverschrijdend natuur-en cultuurlandschap dat zich uitstrekt langs de rivier de Maas, op Belgisch en Nederlands grondgebied. De Maasdorpjes aan beide oevers van de rivier zijn al eeuwenlang verbonden met elkaar.
Een verbindende Maas dus. Kunstenaars kregen de ruimte om nieuwe, locatiespecifieke werken te ontwikkelen die het landschap bevragen, herinterpreteren of transformeren.
Neem je fiets en laveer tussen de fietsknooppunten en de kunstwerken in Limburg. Niet alleen de kunstwerken zullen je bekoren ! Ik wist dat het er mooi was maar zo mooi ! Toch altijd weer een verrassing de Limburgse natuur en de hartelijkheid van de Limburgers.
Wij beginnen in Herbricht waar dede Maas al zo vaak buiten haar oevers trad, waardoor de bewoners vertrokken richting veiliger gebied. Er zijn welgeteld nog twee inwoners overgebleven. Jawel : de Maas is hier de baas.
Maar niet op de twee heuvels, waar de dieren in de streek – er leven onder meer paarden in het wild – naartoe kunnen vluchten wanneer het water weer wat meer van het landschap eist. “Na twee zware overstromingen in de jaren 90 hebben we de hele filosofie van deze streek omgegooid”, zegt Stephanie Janssen, die helpt bij het beheer van dit 13.000 hectare grote Rivierpark Maasvallei. “We hebben het gebied teruggegeven aan de natuur.”
En daar op die heuvel staat de levensboom geworteld. Hij kreeg er zijn vaste stek in 2022 door de Mark Dion. Geboortenaam : Tree of Life.
De Amerikaanse kunstenaar koos voor een boom symboliek, met referenties aan flora en fauna uit het gebied. We zien zelfs een , een mammoet en er is ook een verwijzing naar de lokale legende van de Bokkenrijders.
Op een wandel- en fietsdijk in Meeswijk (bij Maasmechelen) zette de Nederlandse kunstenaar Germaine Kruip een ‘klanksculptuur’ neer: drie koperen palen die na een tikje met een stok het geluid van de bel nabootsen waarmee men hier vroeger een veerbootje aanriep. ‘Reflection’ bestaat uit een vijf meter lange verticale messing balk die geluid produceert. Deze is op maat gestemd door de instrumentenbouwer Thein Brass uit Bremen. De balk zweeft tussen twee smalle palen van tien meter hoog die op 32 meter van elkaar staan, ontworpen om visueel weg te vallen in het landschap. Twee bijhorende banken van zwart graniet nodigen uit tot rust en geven uitzicht op het water.
Op een andere dijk in Rotem (deel van Dilsen-Stokkem) bouwde de Genkse kunstenaar Koen Vanmechelen het tot nu toe recentste werk: een bronzen wilg met een ei bovenaan. Het werk wortelt in oude zandzakken, ooit gestapeld tegen het geweld van de rivier. Nu zijn ze half opgenomen door aarde en wortels, een stille getuige van afwisselende overstromingen en bewoning. Uit die ruïne rijst een verkoolde wilg, een soort die van oudsher thuishoort in dit landschap. Bovenop de boom een ei, het symbool van hoop en een nieuw begin.
Nog iets verder, bij Maaseik, gooide Brusselaar Adrien Tirtiaux als het ware drie kerktorens neer. Tirtiaux raakte gefascineerd door de silhouetten van de kerken van Maaseik en Aldeneik. De lengte en scherpte van de klokkentoren bepalen hun uitstraling, terwijl hun vorm uitnodigt om ze tot iets nieuw te transformeren, zoals een megafoon. Het werk weerklinkt op drie manieren met het landschap: het verwijst naar de kerktorens van Maaseik, Aldeneik en Roosteren; de gebruikte materialen – baksteen, beton en staal – zijn verbonden met de Maasvallei; en tenslotte de letterlijke echo: via de megafoon kunnen bezoekers roepen of luisteren naar de geluiden van de omgeving.
In Kinrooi, zo’n 45 kilometer pedaleren vanuit Herbricht, bracht Française Laure Prouvost haar monumentale waterwezen in het water van een grindplas.
Het “waterwezen” is een monumentale bronzen figuur die half vrouw en half onderwaterdier (octopusachtig) is. Prouvost beeldt hiermee Moeder Maas uit: een beschermende figuur die een berg Maasgrind omarmt. De tentakels, vogels en de vlag met de tekst “Oui dream till the end” verwijzen naar verbondenheid tussen mens, natuur, water en het grenslandschap van de Maasvallei.
De sculptuur werd geplaatst in een voormalige grindplas die door ontginning is ontstaan. De locatie is bewust gekozen. Het staat ligt vlak bij het symbolische “einde van België”. Bij hoogwater kan het beeld gedeeltelijk onder water verdwijnen, terwijl de vlag zichtbaar blijft
Er is nog een zesde werk, aan het kasteel van de Maasmechelse in Leut. Maar dat was nog niet af, toen we deze perstrip volgden.
Met dank aan Z33
Volgens Tim Roerig, conservator van dit Kunst aan de Maas-project bij Z33, is het publieke domein in Limburg een belangrijke manier om in aanraking te komen met hedendaagse kunst. Het museale aanbod is er veel beperkter dan in andere provincies: er is hier geen tegenhanger van het KMSKA of MSK. “Je loopt in Limburg niet zomaar tegen hedendaagse kunst aan”, zegt Roerig. “Dus vonden we dat we ervoor moesten zorgen dat zoiets wel gebeurt tijdens courante vrijetijdsbezigheden als wandelen en fietsen.” Het project kost 3 miljoen Euro en werd betaald de Vlaamse Waterweg, de deelnemende gemeentes en Z33.
Laat een reactie achter