Deborah Levy: mijn jaar in Parijs met Gertrude Stein

Er staat een prachtige foto van Deborah Levy op de achterflap van Mijn jaar in Parijs met Gertrude Stein. Met haar sierlijke rolkraagblouse ziet ze er haast adellijk uit. De schrijfster komt op 27 februari naar Bozar. Dat evenement is al uitverkocht, maar je kunt je nog op de wachtlijst zetten. Meet the Writer: Deborah Levy – Bozar

Een naamloze vrouw trekt voor een jaar naar Parijs om over Gertrude Stein te schrijven. Tijdens haar verblijf raakt haar eigen leven steeds meer verweven met dat van Stein. Door liefdes, vriendschappen en onverwachte gebeurtenissen ontdekt ze gaandeweg meer over zichzelf, haar identiteit en wat ze met haar leven wil.

In het hedendaagse Parijs werkt de verteller aan haar essay over Stein, de baanbrekende avant-gardekunstenaar die de grenzen van haar tijd doorbrak. Want Gertrude Stein deed vooral haar eigen goesting. Ze paste niet in het Victoriaanse ideaalbeeld van vrouwelijkheid – en dat wist ze. Meer nog: dat wilde ze ook helemaal niet.

“Wat moeten we kwijtraken om modern te worden ? Zij moest haar korset kwijtraken. Het zandloperfiguur. Miss Stein genoot ervan om haar mes en vork op te pakken en een vuistdikke steak door te zagen. Het hebben van eetlust was voorbehouden aan mannen, maar zij had geen enkel verlangen om zichzelf kleiner te maken om mannen te behagen. En ze raakte het kwijt. Het korset. De zandloper ging aan diggelen omdat zij haar tijd vooruit was.”

Stein las zelf Shakespeare, Keats, Byron… maar haar eigen taal was radicaal anders. De experimentele kracht van haar schrijven ontstond mede uit haar vriendschap met Picasso, haar omgang met beeldende kunst en haar queer identiteit. Ze verwijderde alle vraagtekens uit haar werk omdat het volgens haar duidelijk was wanneer iets een vraag was. Ze vond ze weerzinwekkend. En komma’s vond ze onderdanig. Lezers moesten de vrijheid hebben om adem te halen wanneer ze daar zin in hadden. Haar voornaamste doel was dat er vaart in een zin zat.

” In 1907 zou de de vrouw ontmoeten die ze als haar echtgenote beschouwde. Voor Alice B. Toklas was het liefde op het eerste gezicht. De uit San Francisco afkomstige Alice B. rookte als een ketter en had een voorkeur voor dure handschoenen. Ze farceerde slabladeren met zwezerik en in sherry gekookte truffels voor haar geliefde, redigeerde Gertrudes werk, hielp haar om haar werk in eigen beheer uit te geven en wist ook nog tijd te vinden om honderd kikkerbillen in boter en room te sauteren.”

Stein schreef een boek over haar grote liefde. “The Alice B. Toklas Cookbook (1954′) is deels een kookboek en deels een autobiografisch portret van hun leven samen.

Mijn jaar in Parijs met Gertrude Stein is geen traditioneel verhaal met een duidelijke plot. En dat is wel wat wennen in het begin. Het is eerder een speelse zoektocht waarin Deborah Levy het leven van Gertrude Stein verweeft met het leven van een vrouw van nu in Parijs. Vermiste katten, vriendschappen, liefdesaffaires, koken en wandelen worden afgewisseld met gedachten over kunst, geschiedenis en vrouwelijke onafhankelijkheid.

De Britse Deborah Levy schrijft proza, theater en poëzie en werd al drie keer genomineerd voor de Booker Prize. In 2020 verschenen van haar Dingen die ik niet wil weten en De prijs van het bestaan, de eerste twee delen van een autobiografische trilogie. Een levendige, onverbiddelijke reflectie over vrouwelijkheid, depressie en literatuur.  

Deborah Levy werd in 1959 geboren in Johannesburg, in een Joodse familie. Haar vader, Norman Levy, was actief tegen apartheid en zat zelfs gevangen vanwege zijn politieke activiteiten. Toen Levy negen was, verhuisde het gezin naar Engeland. Ze groeide dus op met een heel specifieke breuk: een Zuid-Afrikaanse jeugd die abrupt werd ingeruild voor een Britse adolescentie. Dat helpt om iets in haar werk te begrijpen wat je misschien ook voelt: haar personages hebben vaak een soort ontheemdheid. Ze lijken nergens helemaal thuis. Plaatsen zijn bij Levy zelden gewoon decor; ze dragen geschiedenis, macht en herinnering met zich mee.

Bij de Geus verscheen eerder van haar : Warme melk, De man die alles zag, Dingen die ik niet wil weten, Onroerend Goed en Augustusblauw.

Haar grootste troef is dat ze kan emoties intens neerzetten zonder sentimenteel te worden.

Deborah Levy/ Mijn jaar in Parijs met Gertrude Stein/ Uitgeverij De Geus.http://www.degeus.be