Abby : erfgoed en modernisme

Eerst en vooral mogen we het beeldend kunstencentrum Abby een dikke proficiat wensen, want ze wonnen de hoofdprijs in de categorie ‘Publieksprijzen’ bij de Van de Velde Awards 2026. En ook nog zilverprijs in de categorie ‘Spaces.’

Het Kortrijkse Abby laat zien dat ernstig collectiebeheer kan samengaan met een laagdrempelig concept dat aansluit met de huidige tijd. De nieuwe site kreeg al heel wat bezoekers over de vloer. Tot nu toe meer dan 35.000 sinds de opening vorig jaar.

Abby werd gebouwd op de restanten van de oude Groeningeabdij, waar voorheen Museum 1302 zat en het toerismeburo gehuisvest was. De voormalige kapel maakt nu deel uit van museumparcours en de vorm van het café verwijst naaar de klassieke kloosterrefter. Bovengrond verscheen een kloek paviljoen en ondergronds kwamen er twee tentoonstellingszalen. Je daalt de witte trappen af en dan kan je naar lnks of naar rechts de ‘white cubes’ in. En er is de living. Die is langer open dan het museum en je hebt er geen ticket voor nodig. Elke twee jaar mag een andere kunstenaar de living inrichten. Nu is dat Rinus Van de Velde.

Abby Kortrijk presenteert sinds 24 oktober haar tweede tentoonstelling: Faith No More – Rituals for Uncertain Times. Een expo over apocalyptisch denken, (wan)hoop en troost in de middeleeuwen en vandaag, met uniek live werk van Tino Sehgal in de Kapel en kunst van Marina Abramović, Francis Alÿs, Joseph Beuys, Michaël Borremans, Miriam Cahn, Lucas Cranach I, Thierry De Cordier, Albrecht Dürer, Marlene Dumas en vele anderen in de zalen.

Je hangt je jas in de locker (dat is verplicht) en dan de trap af naar de twee museumzalen.
Je kan kiezen links richting INFERNO (het duistere) of rechts richting ARCADIA (het paradijselijke).

We leven in onzekere tijden. Klimaatverandering, oorlogen, geopolitieke spanningen, razendsnelle technologische veranderingen en sociale onrust zorgen ervoor dat velen zich verloren voelen. Het lijkt soms alsof we afglijden naar een apocalyptisch toekomstbeeld. Het doet denken aan de late middeleeuwen, toen mensen hun wereld zagen als chaotisch, bedreigend en instabiel – en zich overgaven aan hogere machten om houvast te vinden.  

Eeuwenlang bood religie een kader om het leven te begrijpen. Ze gaf mensen richting en troost, maar bracht ook dogma’s en uitsluiting met zich mee. Geloof was dé manier om orde te scheppen in een vaak onbegrijpelijke werkelijkheid. Vandaag is die vanzelfsprekende rol van religie verdwenen. We leven in een geseculariseerde en versnipperde samenleving. Waar vinden we nu nieuwe vormen van houvast,
verbondenheid en hoop? Hoe geven we onze angsten en verlangens een plek?

De nieuwe tentoonstelling vertrekt vanuit die zoektocht. Ze laat zien hoe kunstenaars, vroeger en nu, omgaan met onzekerheid en angst, hoe ze grote verhalen en kleine rituelen vormgeven en hoe kunst nieuwe perspectieven kan aanreiken voor collectief houvast. Veel werken, 55 stuks, komen uit de privé-collectie van de tandheelkundige Annelies Vanwalleghem. Zij is gefascineerd door kunst uit de late middeleeuwen en de vroege moderne tijd (van 1450 tot 1650). Annelies Vanwalleghem groeide op tussen de zwart-witte lijnen van de grafiek in het veilinghuis van haar vader, Old Master Print. In deze inspirerende omgeving ontwikkelde ze een voorliefde voor het bizarre detail. Het verlangen om, net als toen, te leven omringd door kunst leidde tot de uitbouw van een eigen collectie.

Daal af naar de ondergrondse zalen en dompel je onder in laatmiddeleeuwse en hedendaagse kunst over doem en dageraad, wanhoop en troost. Bovengronds, in de Kapel, wacht uniek live werk van Tino Sehgal, als een overgangsritueel tussen de wereld binnen en de wereld buiten. Een zintuiglijke en emotioneel geladen ervaring die enkel blijft in jouw herinnering – intiem, tijdelijk en niet te herhalen.   

Nog tot en met 1 maart 2026 
Abby Kortrijk, Begijnhofpark, 8500 Kortrijk 
Open van 10 tot 18 uur  (laatste tickets: 17 uur, gesloten op maandag) 

Faith No More. Rituals for Uncertain Times werd gecureerd door Sarah Keymeulen en Klara Rowaert i.s.m. co-curator en kunstenaar Kendell Geers.  De expo is ingericht als een labyrint. Elke kamer heeft een thema maar het centrale thema is ‘Wanhoop’.

Naast de expo is er ook een boek, met als titel Kunst als instrument voor de ziel. Daarin reflecteert Vanwalleghem over thema’s als sterfelijkheid, zondigheid en spirituele progressie.