Het lag al een tijdje op me wachten dat boek van Ruth Franklin over Anne Frank: De vele levens van Anne Frank. (The Many lives of Anne Frank). Op een heel zonnige dag dook in dan toch in dat duistere verleden. Wel een beetje met een bang hartje, want het blijft toch intens droevig verhaal.
Door haar dagboek – het meest gelezen boek over de Tweede Wereldoorlog – werd Anne Frank een begrip. Anne werd geboren in 1929 en overleed (- werd vermoord -) in Bergen-Belsen in 1945. Deze nieuwe biografie schetst een nieuw licht op haar leven en naleven. Vluchteling, onderduiker, tiener en schrijver die postuum de wereld veroverde: alle gedaantes van Anne worden in dit boek besproken.
Franklin schets een volledig beeld, van Annes familiegeschiedenis, maar toont ook aan wat na haar dood gebeurde. Franklin gaat de gevoelige onderwerpen niet uit de weg. Ze beschrijft Otto Franks redactionele beslissingen, controversiële bewerkingen (denk aan de verstripping van het dagboek), de politieke instrumentalisering van het boek. We krijgen een genuanceerde kijk op hoe de wereld omging – en nog steeds omgaat – met Annes verhaal. Ze onderzoekt in feite de diverse vormen waarin Anne de publieke ruimte is binnengedrongen.
De schrijfster zelf aan het woord:” De titel van dit boek verwijst naar de veelheid van manieren waarop is Anne is begrepen en misbegrepen, als persoon én als idee. Ik leun op het ‘Dagboek’ in al zijn versies, evenals haar fictie en andere geschriften, en poog Anne terug te geven aan haarzelf, haar te herstellen als mens, in plaats van icoon.”
Het boek toont aan dat Anne haar dagboek bewust herwerkte — van ruwe notities naar een beoogde publicatie — en benadrukt haar ontwikkeling als literair talent. Anne was een literair talent.
De sterkte van dit boek is toch de toegankelijkheid. Het is geschreven met empathie en helderheid. En het is gebaseerd op uitgebreid onderzoek.
“Maandag 6 juli 1942. De verhuisdag naar het Achterhuis. Een goede waarnemer was misschien opgevallen dat haar slanke gestalte er wat dikker uitzag dan normaal: ze had twee onderhemden aan, drie onderbroeken, een jurk, een rok, een wollen vest en een jas. Geen Jood zou het in onze toestand gewaagd hebben met een koffer vol kleren uit huis te gaan. Wat ze ook wilden meenemen, ze moesten het aantrekken.”
Ruth Franklin. De vele levens van Anne Frank. Uitgeverij Prometheus 35 euro.
Laat een reactie achter