Lang voor computerbeelden en virtuele werelden bestonden, speelde M.C.Escher al met de grenzen tussen werkelijkheid en het onmogelijke, tussen logica en illusie. Zijn werk voelt vandaag nog opvallend modern aan.
De wereldberoemde graficus M.C. Escher is op 17 juni 1898 geboren in het Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden, dat toen gedeeltelijk als stadspaleis door zijn familie werd gehuurd. Het is daar dat ik zijn werk voor het eerst zag. In de kelder is een ruimte gewijd aan Escher.
Escher koos van jongs af aan zijn eigen weg. Zijn welgestelde ouders respecteerden zijn wens om graficus te worden en stelden hem financieel in staat zijn hart te volgen. Na zijn studie trok hij naar Italië. Hij woonde er jaren en liet zich inspireren door de natuur en het landschap dat hij, met zijn strikte keuze voor grafiek, op Escheriaanse wijze vanuit extreme standpunten in strak zwart/wit vertaalde. Door de opkomst van Mussolini voelde hij de drang om Italië te verlaten. Hij ging enkele jaren in Ukkel wonen. Een reis naar Spanje en een kort bezoek aan het Alhambra in Granada betekende een ommekeer in zijn werk. In de tentoonstelling loop je door een architectonische weergave voor deze gelegenheid nagebouwd. Vanaf nu tekent de kunstenaar, niet langer wat hij waarneemt (zoals landschappen in Italië) maar wat zijn verbeelding hem dicteert. Zijn innerlijke beelden !
150 originele werken
De expo die in Tour & Taxis momenteel te zien is onder de titel “M.C. Escher – Beyond Infinity” is georganiseerd door Tempora in samenwerking met de M.C. Escher Foundation, de M.C. Escher Heritage en Maurits.
Meer dan 150 werken bieden een inkijk in het fascinerende en complexe universum van de wereldberoemde Nederlandse kunstenaar. Het parcours belicht de volledige carrière van M.C. Escher.
In de eerste ruimtes van de expo zie je zijn vroege werk, dat hij maakte in Italië. Het zijn verfijnde houtsnedes, van kikkers, landschappen, sprinkhanen en rotspartijen. Escher had toen al duidelijk aandacht voor symmetrie, maar van optische illusies of vlakvullingen was nog geen sprake.
Na de doordocht door het Alhambra kom je in zijn atelier terecht. Het bureau van de meester staat er, zijn gereedschap, zijn alledaagse voorwerpen, proefdrukken. En zijn sigaretten, een veelroker !
In de ruimte van de Metamorfosen, na zijn Alhambra-moment, bevinden zich de meest monumentale werken waaronder het iconische “Metamorfose II” dat bijna 4 meter lang is.
Er is ook een aparte ruimte rond Escher en België. Hij woonde vier jaar in Ukkel en ontwikkelde daar zijn theoretische overpeinzingen over de regelmatige verdeling van het vlak. hij onderzocht hoe je een plat oppervlak (zoals een blad papier) kunt vullen met steeds herhaalde vormen, zonder lege ruimtes. Hoewel Escher en Magritte nooit hebben samengewerkt en, naar het schijnt, ook nooit van gedachten gewisseld hebben over kunst, zien we hier toch hun voorliefde voor illusie en het absurde.
Populair bij de hippies
De hippies waren gek op Escher. De hippiebeweging herinterpreerde zijn werk – op psychedelische wijze – op posters, T-shirts en platenhoezen. Tot groot ongenoegen van de kunstenaar, die zich altijd heeft gedistantieerd van deze ’toe-eigening’. Hij kreeg ooit een brief van Mick Jagger die hem vroeg om een hoes te ontwerpen voor zijn band of een ongepubliceerd werk te mogen gebruiken. Escher antwoordde via een tussenpersoon: “Ik moet nee antwoorden op beide vragen. En by the way, kan je aan Mr. Jagger zeggen dat ik geen Maurits ben voor hem, maar M.C. Escher?”
Duik in zijn wereld
Voor wie geen hoogtevrees heeft, is er de Virtual Reality-ervaring. Je zweeft door een ruimte die los lijkt te komen van de werkelijkheid, ergens tussen hemel en oneindigheid. Om je heen verschijnen geometrische vormen, speels en raadselachtig, precies zoals de kunstenaar ze zo dierbaar vond.
M.C.Escher – Beyond Infinity – nog tot 7 maart 2027. Wie 18 jaar en ouder is betaalt 17,90 euro. Voor de VR-ervaring betaal je 5 euro extra als je online reserveert en 8 euro ter plaatse. Jongeren van 6 tot 18 betalen 13,90 euro. Alle info op .http://www.expo-mcescher.brussels
Wie naar Den Haag wilt om Escher te zien moet in het Escherpaleis zijn. Dat ligt vlakbij Hotel des Indes en het Mauritshuis. https://escherinhetpaleis.nl/
In 1898 werd in het Princessehof M.C. Escher geboren. In de kleine expositie Thuis bij M.C. Escher in de kelder van het museum leert men de jonge Maurits Escher kennen. Uniek: straatkunstenaar Leon Keer maakte een grote anamorfische muurschildering in de gewelfde kelder van het Princessehof, als ode aan de kunstenaar.
De expo is groot, het wandelparcours is lang, een wonderlijke wereld om doorheen te dwalen. Telkens denk je: ik herken dit —maar net wanneer je denkt het te begrijpen, verandert het voor je ogen in iets anders. Je kijkt, je kijkt opnieuw.
Alles lijkt tegelijk vertrouwd en ongrijpbaar, alsof de werkelijkheid zelf een beetje begint te kantelen. Heerlijk Escheriaans !
Credits Beelden : M.C. Escher. Collection Maurits, Italië en Tempora.
Tekst : Caroline Neels.
Laat een reactie achter