Andrea Bajani won de Premio Stega 2025 met L’ Anniversario (Het jubileum). Bij Uitgeverij Van Oorschot verscheen eind augustus de Nederlandse vertaling van deze prijswinnende roman. De Premio Strega is de meest begeerde literaire prijs van Italië.
Het is een boek met een mooie cover. Het is een ontwerp van Boris Snauwaert. Je gaat de trap op in een rood huis (verwijst dit naar geweld, bloed, agressie?) maar de traploper zelf is groen en is dat niet de kleur van de hoop?
Het is een beklijvend verhaal over je ouderlijk huis verlaten en kiezen voor jezelf. Tien jaar nadat hij zich heeft onttrokken aan de uitputting van een subtiel, allesdoordringend huiselijk geweld, kan een zoon eindelijk omkijken en vertellen over zijn ongelukkige familie. Hij viert een jubileum en doet dat zonder mensen te beschuldigen en zonder mensen te redden. Wat hij wel doet, is het huwelijk van zijn ouders fileren tot op het bot. Er zitten scènes in die nauwelijks te harden zijn zoals het beeld van de tandenborstel op de wc-pot.
“Voordat ze vertrokken poetste mijn moeder nog snel even haar tanden met het water in de wc-pot, zette haar tandenborstel terug op het schap en zei dat ze klaar was. Waarom ze dat deed? Mijn vader had aangekondigd dat hij de hoofdkraan zou afsluiten – om te voorkomen dat het appartement tijdens hun aanwezigheid blank zou komen te staan in het geval van lekkage – en had ons gevraagd om voor die tijd nog de badkamer te gebruiken, indien nodig.”
“Er waren meer van dat soort voorvallen, zoals ik al zei, maar het is niet de moeite waard om die op te sommen. Bij al die voorbeelden ging haar zelfverlaging echter gepaard met haar verstrooidheid, of beter gezegd: dat was de vorm die haar zelfverlaging aannam in het dagelijks leven. Mijn moeder was verstrooid omdat ze zich uit zelfbehoud elders had teruggetrokken, naar een tussenruimte met aan de ene kant de dingen die gebeurden, en aan de andere kant haar gewaarwording ervan.”
Kun je je vader en moeder in de steek laten? Kun je hun voordeur achter je dichtdoen, de trap aflopen en besluiten dat je ze nooit meer wilt zien?
‘ Op die dag, tien jaar geleden, heb ik mijn ouders voor het laatst gezien. Ik ben sindsdien van telefoonnummer veranderd, van huis, van continent, ik heb een onneembare muur opgetrokken. Ik heb een oceaan tussen ons in geplaatst. Het waren de beste jaren van mijn leven.’
Het jubileum is een roman van bevrijding, die het dwingende systeem van het gezin blootlegt. Het is een heerlijk eerlijk relaas van een huwelijk vol onvermogen en wat dat doet met de kinderen (broer en zus).
Andrea Bajani. Het Jubileum. Vertaald door Manon Smits. Uitgeverij Vanoorschot. Prijs : 23,99 Euro.
Andrea Bajani (1975) is een van de meest vooraanstaande romanschrijvers van Italië. Eerder verschenen van hem in het Nederlands onder meer Wie houdt dan stand?, De belofte en Het boek van de huizen, die lovend werden ontvangen.
Laat een reactie achter