De Inuitkunst neemt je mee naar een bijzondere wereld waarin mens, natuur en spiritualiteit nauw met elkaar verweven zijn. Tegelijkertijd brengen de kunstwerken een aangrijpend verhaal over de onderdrukking van de Inuitcultuur en de vastberadenheid van dit volk om zijn tradities en identiteit te bewaren. Een indrukwekkende tentoonstelling in Brussel laat dit alles op unieke wijze zien. Vanaf 16 oktober 2026 presenteert het Museum een grote tentoonstelling over de hedendaagse kunst van de Inuit uit Nunavut en Nunavik, twee regio’s van het Canadese Arctische gebied.
De Inuitcultuur is allesbehalve verdwenen. Doorheen de eeuwen hebben de Inuit bewezen dat ze zich uitstekend kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden, een vaardigheid die essentieel is om in het extreme poolklimaat te overleven. In 1998 beschikken velen onder hen over regionale autonomie en nemen ze steeds meer zelf de beslissingen over hun toekomst. Ook de eerste generatie Inuit met een westerse opleiding begint haar plaats in de samenleving in te nemen. Tegelijkertijd blijven ze trots op hun eigen kennis en tradities.
Een overzicht van ongeveer 70 jaar artistieke productie
Met bijna 250 werken – waaronder beeldhouwwerken, tekeningen en vooral prenten – biedt de tentoonstelling een overzicht van ongeveer 70 jaar artistieke productie.
In Europa wordt Inuitkunst vooral geassocieerd met beeldhouwkunst. De rijke grafische traditie van de Inuit is hier veel minder bekend, terwijl ze in Canada grote erkenning geniet. Een belangrijke vertegenwoordiger hiervan is kunstenares Kenojuak Ashevak. Haar werk verscheen eerder al op een postzegel en een dollarbiljet, en siert nu ook de affiche van deze Inuit-tentoonstelling. De afbeelding van een vis, gekenmerkt door vloeiende lijnen en krachtige kleuren, weerspiegelt haar typische beeldtaal. Ritmische patronen van stippen en lijnen brengen de verschillende vormen samen, terwijl de contouren van dieren en mensen naadloos in elkaar overvloeien. Haar werk is vooral bekend om de krachtige, gestileerde dieren en de fantasierijke, elegante vogels. Ze werd internationaal beroemd met haar prenten, vooral The Enchanted Owl.
De opkomst van de grafische ateliers in de jaren 50 gaf vrouwen de kans artistiek werk te brengen (de mannen gingen op jacht en en maakten commercieel beeldhouwwerk). Dat waren vooral tekeningen vanuit hun eigen leefwereld, hun herinneringen en hun verhalen. Ashevak is daar wel de bekendste van. Een tweede sleutelfiguur is Lucy Qinnuayuak. Haar werk bruist van energie en kleur. Lucy Qinnuayuak (1915–1982) was een Inuit-kunstenares uit Canada. Ze is vooral bekend om haar kleurrijke afbeeldingen van vogels, uilen, gezinnen en het dagelijkse leven van de Inuit. Ze speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Inuit-grafische kunst. Lucy werd geboren in de buurt van Salluit, in het noorden van Québec. Als kind verhuisde ze met haar familie naar Baffineiland, in het Canadese Noordpoolgebied. In de jaren 1950 begon ze tekeningen te maken. Begin jaren 1960 vestigde ze zich in Kinngait, vroeger Cape Dorset genoemd. Daar nam ze deel aan een kunstprogramma waarin Inuit-kunstenaars hun tekeningen leerden omzetten in drukwerk. Ze was een van de eerste kunstenaars die bij de plaatselijke grafische ateliers betrokken waren
De scenografie vertrekt vanuit een iglo
Ook de scenografie is een bijzondere belevenis op zich. Vanuit een grote iglo kunnen bezoekers verschillende thematische parcours ontdekken. Die voeren hen langs de dieren van zee en land, de vogels en de poolnacht, die tijdens de winter bijna vier maanden kan aanhouden.
Daarnaast besteedt de tentoonstelling aandacht aan de gevolgen van de sedentarisering, de druktechnieken die in ateliers worden toegepast en de impact van de klimaatverandering. Zo krijgen bezoekers niet alleen een inkijk in de artistieke rijkdom van de Inuitcultuur, maar ook in de maatschappelijke en ecologische veranderingen die haar mee vormgeven.
Waarom deze expo bezoeken
Door haar omvang is deze tentoonstelling een primeur in Europa. Ze behoort tot de belangrijkste tentoonstellingen over hedendaagse Inuitkunst die hier ooit te zien waren.
De expositie brengt werken samen uit de collectie van de Belgische schrijver en dichter Carl Norac, aangevuld met bruiklenen uit Belgische en andere Europese museumcollecties. Een immersieve scenografie en een uitgebreid publieksprogramma, met workshops, lezingen, filmvertoningen, ontmoetingen en culturele activiteiten, maken de ontdekkingstocht compleet.
Wie graag kunst, andere culturen en verhalen over de natuur ontdekt, vindt in deze tentoonstelling heel wat inspiratie. Vooral het feit dat de Inuit niet alleen onderwerp van gesprek zijn, maar ook zelf via hun kunst hun leefwereld en ervaringen tonen, maakt deze expo bijzonder. De werken brengen je dichter bij hun cultuur, hun verbondenheid met de natuur en de uitdagingen waarmee ze vandaag worden geconfronteerd.
Ook voor gezinnen met kinderen is dit een boeiende ontdekkingstocht. De scenografie rond de iglo spreekt tot de verbeelding, terwijl de dieren, de mysterieuze poolnacht en de kleurrijke kunstwerken de nieuwsgierigheid prikkelen. De afwisseling tussen kijken, ontdekken en beleven maakt de tentoonstelling toegankelijk voor verschillende leeftijden. Tegelijk biedt ze mooie aanknopingspunten om met kinderen te praten over andere culturen, het leven in extreme omstandigheden en de gevolgen van de klimaatverandering.
Expo Inuit – Kunst uit het Canadese Hoge Noorden nog tot 18 april 2027. Museum Kunst & Geschiedenis. Jubelpark Brussel.
Coverfoto bovenaan : Kenojuak Ashevak. Decorative char. 2004. Blokdruk op steen en stencil.
Tekst : Caroline Neels
Laat een reactie achter