William Kentridge neemt Bozar over als eerste Grand Invité

Bozar_William-Kentridge_Exhibition-View_01_Courtesy-Artist_photo_Yannick-SAS

“Ik start altijd met een tekening en opeens wordt de tekening een maquette, een film, een theaterproductie…” – William Kentridge.

Kentridge neemt een van de belangrijkste tentoonstellingscircuits van Bozar, bestaande uit tien zalen, in beslag en creëert voor deze gelegenheid ook in situ-werken zoals de monumentale Ubu-muurtekening en het eerbetoon aan de wijlen Zuid-Afrikaanse danseres en choreografe Dada Masilo, op de trappen van de Hortahal van Bozar.

September luidt ook meteen het begin in van een bredere samenwerking : William Kentridge is Bozars eerste Grand Invité. Gedurende het seizoen ’26 -‘ 27 weerklinken zijn werk en ideeën doorheen het hele Paleis. Dit via voorstellingen, concerten, lezingen en samenwerkingen met een nieuwe generatie kunstenaars. Alles onder het goedkeurend oog van ‘The Centre for the Less Good Idea’, zijn artistieke werkplaats die in 2016 in Johannesburg werd opgericht door Bronwyn Lace en William Kentridge.

De kunstenaar werkt dagelijks in zijn atelier in Johannesburg, waar hij vaak alleen begint met tekenen, annimaties maakt en papieren sculpturen. Met behulp van acteurs, muzikanten, zangers, beeldende kunstenaars en video-en animatietechnici ontstaan hieruit indrukwekkende installaties of podiumproducties. Die samenwerkingsgeest, essentieel voor zijn werk, nam Kentridge mee uit zijn vroege jaren bij theatergroepen in het turbulente Johannesburg van de jaren tachtig.

Middelvinger naar de macht

Bozar maakt in een grote expo een theatrale reis door het hoofd én het atelier van William Kentridge. De Zuid-Afrikaanse kunstenaar is zoveel tegelijk. Zijn oeuvre laat zich dan ook niet zomaar in één discipline of stijl vangen. De tentoonstelling brengt verschillende facetten van zijn praktijk samen en nodigt je uit vooral uit om mee te kijken naar het creatieve proces achter zijn werk. In de expo in Bozar ligt de nadruk op zijn grote theater- en operaproducties en performances.

Tien zalen vol met kunst als middelvinger naar de macht. Zelf is hij opgegroeid in volle apartheid en bovendien zoon van twee anti-apartheidsadvocaten.

Twee in-situ werken ; een monumentale Ubu-muurtekening. Ubu is een groteske, dikke, hebzuchtige en gewelddadige machthebber: een soort karikatuur van een dictator. Gebaseerd op Ubo Rio (1896) van de Franse schrijver Alfred Jerry.

En er is een eerbetoon aan de wijlen Zuid-Afrikaanse danseres en choreografe Dada Masilo, bij de toegang op de trappen van de Hortahal. Ze werd vooral bekend door haar radicale herinterpretaties van klassieke balletten, zoals Romeo and Juliet, Carmen, Swan Lake en Giselle. Ze vermengde klassiek ballet en hedendaagse dans met Zuid-Afrikaanse dansvormen en behandelde daarbij thema’s als gender, ongelijkheid, geweld en discriminatie. Een bijzonder detail: ze volgde een deel van haar opleiding in Brussel, bij P.A.R.T.S. (Rosas). Dada Masilo overleed onverwacht op 29 december 2024, slechts 39 jaar oud, na een korte ziekte.

De titel van de expo komt uit getuigenissen rond het showproces van de Sovjetpoliticus en schrijver Nikolai Boecharin in 1938. Het was een Russische uitdrukking om schuld te ontkennen: “Ik ben het niet, het paard is niet van mij.”

Het werk van Kentridge heeft een sterke estethiek. Het ziet er allemaal mooi uit en is prachtig getekend.
Maar achter dat fraaie, verschuilt zich een duistere wereld.